Hibrit Yapay Zekâ Modelleriyle Tarihsel Metin Analizi
1923–1938 yılları arasında yayımlanmış okuyucu mektupları; Doğal Dil İşleme (NLP), büyük dil modelleri ve aşağıdan tarih yaklaşımıyla inceleniyor.
1923–19380
TÜBİTAK Destek Programı
0 Ay
Proje Süresi
0–1938
İncelenen Dönem
0
Süreli Yayın
Sıradan insanların gündemi, veriyle görünür oluyor
Proje, Atatürk dönemi Türkiye'sinde halkın gündelik taleplerini, beklentilerini ve eleştirilerini okuyucu mektupları üzerinden sistematik biçimde ortaya koyuyor; siyasi, iktisadi ve toplumsal süreçleri aşağıdan yukarıya doğru bir perspektifle açıklıyor.
Projenin ayrıntılarıResmi Gündem (Yukarıdan aşağıya)
İktidar mekanizmasının aldığı kararların sıradan insanların yaşamına etkisi izleniyor.
Halkın Gündemi (Aşağıdan yukarıya)
Bireylerin talep, eleştiri ve beklentilerinin siyasi, iktisadi ve toplumsal politikaları etkileyip etkilemediği gözlemleniyor.
Döneme özgü dil modelleri
1923–1938 dönemi Türkçesinin kendine özgü yapısını ve kelime dağarcığını analiz edebilmek için döneme özgü dil modelleri kullanılıyor.
Yüz yıl önce gazetelere yazılan mektuplar, sıradan insanların sesini bugüne taşıyan canlı tanıklıklardır. Bu projeyle amacımız, bu sesleri veri odaklı yöntemlerle bir araya getirerek Atatürk dönemi Türkiye’sinin gündelik tarihini, dönemin insanlarının gözünden yeniden okumaktır.
Dönemin basınından bir veri kümesi
Toplumun geniş kesimlerinin sesini duyabilmek için farklı siyasi görüşlere sahip süreli yayınlardan oluşan bir veri kümesi seçildi.
→ UlusGazeteHâkimiyet-i Milliye
(Ulus)
GazeteCumhuriyet
Gazeteİkdam
→ KurunGazeteVakit
(Kurun)
GazeteAkşam
GazeteTanin
DergiSebîlürreşâd
Dergiİctihad
Belgeden bilgiye: sekiz aşamalı analiz hattı
Taranmış mektuplar ve gazete haberleri; veri toplama, transkripsiyon ve dijitalleştirme, duygu analizi, anahtar kelime çıkarımı, konu modelleme, zaman serisi analizi, halk-hükümet gündem karşılaştırması ve nicel/nitel değerlendirme aşamalarından geçer.
- 01Veri Toplama
- 02Transkripsiyon ve Dijitalleştirme
- 03Duygu Analizi
- 04Anahtar Kelime Çıkarımı
- 05Konu Modelleme
- 06Zaman Serisi Analizi
- 07Halk–Hükümet Gündem Karşılaştırması
- 08Nicel ve Nitel Değerlendirme
Analizi kendiniz deneyin
Örnek bir mektup seçin veya kendi metninizi yapıştırın; hazırlanmış örnek çıktılarla analiz sürecini adım adım görün.
Arşivden dijital veri setine
Tüm veri setlerini görProjeden son haberler
OKTA Projesi Dijital Beşerî Buluşmalar’da!
OKTA Proje Yürütücümüz Prof. Dr. Umut Karabulut, Marmara Üniversitesi DBB Merkezi tarafından düzenlenen Dijital Beşerî Buluşmalar'ın 19 Kasım 2026 Perşembe günü saat 13:00'te gerçekleştirilecek 33. oturumunda, projemizin araştırma sorularını, veri kaynaklarını ve yöntemsel yaklaşımını tanıtacak.
Devamını oku
Alanında Yenilikçi Çözümler Sunan Ekip: OKTA
Tarih, yapay zekâ, doğal dil işleme ve dijital beşerî bilimleri aynı araştırma zemininde buluşturan OKTA ekibi, OSPA projesiyle güçlenen araştırma birikimini Atatürk Dönemi okuyucu mektuplarına taşıyarak geçmişin toplumsal seslerini veri odaklı yöntemlerle görünür kılmayı hedefliyor.
Devamını oku
OKTA Ekibinden CIEPO 26 Varna’da Dijital Osmanlı Çalışmaları Paneli
OKTA ekibi, CIEPO 26 Varna Sempozyumu’nda “Natural Language Processing and Large Language Models in Ottoman Studies” başlıklı panelle Osmanlı ve Türkiye çalışmalarında doğal dil işleme, büyük dil modelleri, metin madenciliği, duygu analizi ve dijital tarihçilik yaklaşımlarını uluslararası akademik kamuoyuyla paylaştı.
Devamını oku
Projemiz TÜBİTAK 3005 Programı Kapsamında Kabul Edildi!
TÜBİTAK 3005-Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında sunulan disiplinlerarası projemiz 24 ay süreyle desteklenmeye hak kazanmıştır.
Devamını oku